Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về nam học

Mời độc giả theo dõi tham mưu trực tuyến cùng chuyên gia.

Dinh dưỡng hợp lý cho tuổi dậy thì

Lúc này, sự phát triển và hoàn thiện về thân thể đòi hỏi trẻ cần phải có một chế độ dinh dưỡng thật tốt.

Dậy thì (bao gồm thời đoạn tiền dậy thì và dậy thì): Tuổi tiền dậy thì của con trẻ Việt Nam thường ngày là 9-11 tuổi với nữ và 12-14 tuổi với nam. Lứa tuổi này, chiều cao của trẻ tăng rất nhanh, con nít gái tăng khoảng 6cm/năm và trẻ mỏ nam tăng 7cm/năm hoặc hơn nữa nếu dinh dưỡng, vận động hợp lý. Khi đến tuổi dậy thì (12-13 đối với nữ và 15-16 đối với nam), sức lớn chậm lại, mỗi năm tăng khoảng 2cm. Tuy nhiên, trong thực tại, thời đoạn này ở mỗi trẻ mỗi khác và chúng ta không thể biết chuẩn xác ranh giới tiền dậy thì và dậy thì của từng trẻ, do đó, nên bảo đảm dinh dưỡng tốt cho trẻ suốt cả tuổi tiền dậy thì và dậy thì để giúp trẻ phát triển. Vì sau thời kỳ dậy thì, thân trẻ cũng tăng chiều cao nhưng với tốc độ rất chậm, tổng cộng mức tăng chiều cao của các năm sau không bằng 1 năm chiều cao tăng vọt trong thời kỳ tiền dậy thì.

Sắt có trong thịt bò, lòng đỏ trứng cần thiết cho tuổi dậy thì vì giúp phòng thiếu máu cũng như cung cấp nguyên liệu để xây dựng các cấu trúc tế bào và hoàn thiện phát triển các nội tiết tố về giới tính.

Mỗi ngày, trẻ cần 2.200-2.600 calo, tương đương người trưởng thành. Nếu không cung cấp đúng và đủ, trẻ sẽ bị thiếu hụt dinh dưỡng dẫn đến chậm hoàn thiện và phát triển các bộ phận thân. Lượng đạm cần cao hơn người trưởng thành, giúp trẻ phát triển cơ bắp nên chiếm 14-15% tổng số năng lượng trong khẩu phần, tương đương 70-80g/ngày, chú ý đạm động vật nhiều sắt giúp gian thiếu máu cũng như cung cấp nguyên liệu để xây dựng các cấu trúc tế bào và hoàn thiện phát triển các nội tiết tố về giới tính, tham gia hệ miễn dịch nhằm tăng sức đề kháng. Chất béo (dầu, mỡ) nên chiếm 20-25% năng lượng khẩu phần, là nguồn cung cấp năng lượng, giúp thân kết nạp vitamin tan trong chất béo như A, D, E, K, nên cho trẻ ăn cả mỡ động vật và dầu thực vật, khoảng 40-50gr mỗi ngày. Chất bột đường cung cấp năng lượng chính cho cơ thể chiếm 60-70% năng lượng, có trong gạo, bột mì, sản phẩm chế biến, khoai, củ… Nên chọn lựa những loại bột đường thô để cung cấp chất xơ tốt cho đường tiêu hóa và gian béo phì.

Canxi: rất cần thiết cho lứa tuổi dậy thì, nếu được cung cấp đủ sẽ giúp xương chắc khỏe và độ đậm xương đạt mức tối đa giúp trẻ phát triển tốt về chiều cao và phòng được bệnh loãng xương mai sau. Mỗi ngày trẻ cần 1.000 - 1.200mg canxi. Canxi có nhiều trong sữa, cả sữa bò và sữa đậu nành, các loại thủy sản, xương cá (nên kho nhừ cá để có thể ăn cả xương). Nên uống 400 - 500ml sữa/ngày.

Chất sắt: bé gái khi bước vào tuổi dậy thì cần lượng sắt nhiều hơn bé trai do mất máu trong chu kỳ kinh nguyệt. Nên bé trai chỉ cần 12 - 18mg sắt/ngày, trong đó, bé gái cần tới 20mg sắt/ngày. Chất sắt có nhiều trong thịt đỏ, phủ tạng động vật: thịt bò, gan, tim…, lòng đỏ trứng, đậu đỗ, rau xanh có nhiều vitamin C giúp tiếp nhận sắt tốt hơn… Nếu thiếu sắt, trẻ sẽ bị thiếu máu gây ra các triệu chứng mỏi mệt, hay quên, buồn ngủ, da xanh…

Các vitamin và khoáng chất: Đây là những vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Nhu cầu vitamin nhóm B, C, A, D, acid folic... cũng cao do tăng chuyển hóa năng lượng. nên chi, cần phải ăn đa dạng thực phẩm và những thực phẩm tươi càng ít qua chế biến thì càng ít mất chất dinh dưỡng. Lượng rau cấp thiết trong ngày là 300-500g.Thiếu vitamin A có thể gây bệnh ở mắt, nhiễm khuẩn đường hô hấp và đường tiêu hóa; chậm phát triển chiều cao. Khi thiếu vitamin C, quá trình tổng hợp collagen gặp chướng ngại, làm giảm quá trình hình thành tế bào ở các thành mạch, mô liên kết, xương, răng, giảm sức đề kháng.

Kẽm là một nhân tố vô cùng quan trọng giúp sản sinh, xúc tiến và điều hòa các hormon tăng trưởng IGF- I và hormon sinh dục, giúp trẻ có thể phát huy hết tiềm năng phát triển của cơ thể một cách toàn diện trong thời đoạn tiền dậy thì và dậy thì, nhu cầu từ 10-20mg/ngày, có nhiều trong thức ăn cội nguồn động vật. Bổ sung iod cho trẻ qua việc dùng muối iod khi nấu bếp và các loại hản sản.

Thiếu iod, trẻ sẽ bị bướu cổ, kém sáng ý...

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập thể dục thể thao đều đặn, thường xuyên cũng rất quan yếu ở lứa tuổi này vì đây là tuổi rốt cuộc để trẻ tăng tốc chiều cao, sau khi dậy thì, trẻ sẽ cao rất chậm, thậm chí không tăng chiều cao nữa. Các môn thể thao giúp trẻ tăng chiều cao như bơi, chạy, đạp xe, bóng rổ, cầu lông… Trẻ cũng cần ngủ đủ giấc, ngủ sâu, giúp hormon tăng trưởng tiết ra nhiều, kích thích xương dài hơn.

BS. Ngô Mỹ Hà

6 lọ serum chống lão hóa đáng sắm nhất 2019: Nhiều loại giá rẻ chất lượng hạng sang, tội gì không "săn" ngay dịp Black Friday

• Vì Black Friday mà sắm 5 món skincare sau là “dại” lắm, chúng sẽ biến da bạn từ đang ngon nghẻ thành xấu tệ Đọc ngay

1. Neutrogena Rapid Wrinkle Repair Serum (Khoảng 650.000 VNĐ)

Giá cả phải chăng không phải là điểm hấp dẫn độc nhất vô nhị của lọ serum này. "Em nó" được thầy thuốc nổi tiếng Joshua Zeichner tại New York tin dùng trong khoảng thời gian dài, và ông cũng không tiếc lời khen dành cho sản phẩm: "Công thức chứa retinol của lọ serum đã được nghiên cứu rất tốt, hiệu quả thì cũng được chứng minh và đây chính là lý do tôi đã tin dùng sản phẩm" . Thêm nữa, dù chứa retinol nhưng lọ serum của Neutrogena vẫn đủ dịu nhẹ để bạn không lo bị nổi mụn hay kích ứng.

2. RoC Deep Wrinkle Serum (Khoảng 557.000 VNĐ)

Bao bì của lọ serum này nhìn rất cục mịch đúng không? Nhưng bạn đừng vội "trông mặt mà bắt hình dong", hay xem giá đoán chất lượng bởi dù vừa tiền và kém xinh, lọ serum của RoC vẫn sở hữu năng lực cải thiện làn da cực kỳ tốt. "Em nó" giúp làm mờ trông thấy các nếp nhăn (ngay cả những rãnh nhăn hằn sâu) trong khoảng thời gian ngắn. Da dẻ cũng tươi sáng, mịn màng hơn hẳn sau khi làm thân với lọ serum này.

3. The Ordinary Retinol 1% In Squalane (Khoảng 410.000 VNĐ)

Muôn kiểu nếp nhăn (từ nông tới sâu), tình trạng da xỉn màu hay xù xì, chảy xệ đều không thành vấn đề đối với lọ serum chứa 1% retinol tinh khiết này. Ấn tượng hơn, sản phẩm sẽ không gây khô tróc da nhờ thành phần squalane dẫn xuất thực từ vật có khả năng cấp ẩm tuyệt vời. Chất lượng của lọ serum cũng được các bác sĩ "bảo kê" nên đã đủ lý do để thuyết phục bạn "săn" ngay "em nó" trong dịp Black Friday chưa?

4. Elizabeth Arden Retinol Ceramide Capsules Line Erasing Night Serum (Khoảng 1.400.000 VNĐ)

Trông rất long lanh, sang chảnh nhưng giá của lọ serum này lại không "chát chúa" lắm, với 1.400.000 VNĐ là bạn có thể sở hữu được "em nó" (chưa kể sale dịp Black Friday). Nhưng vì sao bạn phải rút hà bao cho lọ serum của Elizabeth Arden? Đó là bởi thầy thuốc da liễu Dendy Engelman tại New York quyết đoán về khả năng thần kỳ của sản phẩm: "Lọ serum không chỉ chứa retinol mặc cả ceramide nữa, nó giảm nếp nhăn tót vời và giúp cải thiện kết cấu da" .

5. Sunday Riley A+ High-Dose Retinol Serum (Khoảng 1.975.000 VNĐ)

bác sĩ da liễu Jennifer David tại New Jersey đã không tiếc lời khen dành cho lọ serum retinol của Sunday Riley: "Nó kích thích sản sinh collagen và đẩy nhanh quá trình tái hiện da, vì thế mà kết cấu da được cải thiện, nếp nhăn cũng được xóa mờ. Sản phẩm này hoàn hảo cho những ai sở hữu làn da mẫn cảm – những người muốn được trải nghiệm hiệu quả chống lão hóa mạnh mẽ của retinol nhưng lại sợ kích ứng" .

6. First Aid Beauty FAB Skin Lab Retinol Serum (Khoảng 1.347.000 VNĐ)

Tỷ lệ retinol vừa phải của sản phẩm rất phù hợp với những nàng sở hữu làn da mẫn cảm, hay mới bắt đầu làm quen với retinol. Sự thân thiện của lọ serum cũng được xác nhận bởi thầy thuốc da liễu Joshua Zeichner tại New York: "Công thức chứa retinol của lọ serum này khôn cùng dịu nhẹ, nó sẽ không gây kích ứng hay đem đến bất cứ điều bất lợi nào, ngay cả khi bạn sở hữu làn da nhạy cảm nhất" .

Đàn ông thích phụ nữ làm đẹp như thế nào?

phần đông cánh mày râu cũng cho biết, họ yêu mái tóc đẹp tự nhiên hơn là quá cầu kỳ, chải chuốt. Có đến 79% cánh mày râu thích thú rằng họ thích được luồn tay vào mái tóc mềm mại, mượt mà của nhân tình.

Vẻ đẹp tự nhiên là điều đàn ông luôn thích

Đàn ông rất thích ngắm những cô gái chân dài "bốc lửa" nhưng lại không thích người tình hay vợ mình đi phẫu thuật thẩm mỹ. Điều này nghe có vẻ mâu thuẫn nhưng theo kết quả điều tra, có đến 62% đàn ông Pháp đáp dứt khoát là "không" khi được hỏi có thích người thương (hoặc vợ) của mình đi giải phẫu thẩm mỹ. 52% đàn ông được hỏi nhận định rằng lưỡi dao, botox, silicon... chẳng giúp phụ nữ đẹp hơn!

Các cụ có câu: "Ăn cho mình, mặc cho người" nên chị em nếu muốn đổi thay để "làm mới" mình thì chớ bỏ qua việc để ý xem phái mạnh đánh ví thế nào.

Vậy, làm đẹp thế nào là... vừa?

Làm đẹp là rất nên... nhưng sao cho đừng thái quá là được. Làm đẹp phải hạp với chính mình, ăn nhập với lứa tuổi, nghề và kinh tế cho phép. Đừng vì "chạy" theo mốt mà đánh mất vẻ đẹp riêng của mình vì tuy quan trọng nhưng ngoại hình lại không phải là bít tất. Phải biết cân bằng giữa việc làm đẹp và những vấn đề khác trong cuộc sống, nếu không vẻ đẹp kia sẽ trở nên vô hồn. Không cần thiết phải tốn quá nhiều thời gian và tiền nong vào việc chăm sóc nhan sắc. Một người đàn bà thu hút không chỉ ở vẻ đẹp lộng lẫy mà là bởi dáng đi nhẹ nhàng, giọng nói êm dịu, cử chỉ dịu dàng, cách cư xử tế nhị... Sau đây là vài lời khuyên cho bạn:

- Không nên chải chuốt quá cầu kỳ, một khuân mặt trang điểm quá nhiều sẽ khiến người đối diện cảm thấy "khó gần". Những bộ trang phục quá diêm dúa thỉnh thoảng lại làm ta thiếu tự tin. Đừng lạm dụng đến độ phụ thuộc vào mỹ phẩm.

- Mái tóc mềm từ bao đời nay đã là biểu tượng của phái đẹp. Đây cũng là lý do tại sao quá nửa cánh mày râu cho rằng mái tóc dù dài hay ngắn, dày hay mỏng, thì mềm mại, rập ràng vẫn là gợi cảm nhất. bởi vậy, phái đẹp cũng không nên quá cầu kỳ biến mái tóc của mình trở nên cứng đơ và như được "tẩm ướp" trong các loại hóa chất.

- Một chuyên gia giải phẫu thẩm mỹ khuyến cáo rằng, phụ nữ nào tự ý phẫu thuật thẩm mỹ có thể sẽ phải đối mặt với một thực tế mà họ không hề mong muốn. Đó là nhân tình hoặc chồng họ sẽ bị cảm giác đang phải làm quen với một đàn bà mới. bởi thế, trước khi đến với thẩm mỹ viện, chị em nên tham khảo ý kiến bồ hay chồng của mình.

Thủy Hoài

Cách lựa chọn và sử dụng hiệu quả các loại tinh dầu

Song bạn cần biết cách chọn lọc đúng những tinh chất và tinh dầu này, cụ thể là những khuyến cáo, chỉ dẫn sử dụng chúng.

trước nhất bạn cần khôn cùng thận trọng với các loại tinh dầu có thành phần hoạt tính. Cần tuân nghiêm nhặt các chỉ dẫn, liều lượng một cách tuyệt đối. Điều này sẽ đảm bảo hiệu quả tình sự của việc sử dụng mà không mang đến hậu quả không mong muốn.

Thứ hai, bạn cần tuyển lựa loại tinh dầu trong sáng và tự nhiên. Đó là loại tinh dầu được ghi chú là «tinh dầu thực vật và hóa sinh » và « 100% thuần chất, tự nhiên ». Bởi lẽ đó là sản phẩm được đảm bảo chất lượng không thêm thành phần, có cội nguồn xuất xứ rõ ràng và được kiểm định chém. Trên chai, có ghi chữ La tinh và tên loài cây thực vật, các phân tử hóa sinh học và hạn sử dụng. Bạn có thể lựa chọn các sản phẩm được ghi nhãn là «Bio - sinh vật học » nhưng chúng không phải là những sản phẩm từ các cây thiên nhiên và hoang dại.

Tinh dầu hoa oải hương

Thứ ba, bạn cần sử dụng đúng liều lượng và đọc kỹ hướng dẫn sử dụng. Bạn đừng nghĩ rằng khi tăng liều lượng lên gấp đôi tức là sẽ có hiệu quả hơn. Một số tinh dầu không được phép sử dụng trong thời kỳ mang thai và đang cho con bú, trẻ mỏ hoặc những người bị bệnh gan và suy thận.

Thứ tư, không nên thay thế tinh dầu này với tinh dầu khác. Cần rửa tay sau khi sử dụng. Trong trường hợp xúc tiếp với mắt, cần rửa sạch ngay với dầu thực vật như ô liu, hạnh nhân, sau đó rửa lại bằng nước sạch.

Tinh dầu hoa hướng dương

Thứ năm, cần giữ tinh dầu cách xa ánh nắng và sức nóng của các bao bì để tránh sự lầm lẫn và rắc rối.

Cuối cùng, bạn hãy xin lời khuyên từ các chuyên gia (bác sĩ, dược sĩ,..) nếu có bất kỳ nghi ngờ, đặc biệt là khi bạn đang phải điều trị lâu dài hay trong các trường hợp bệnh nặng.

ThS. Nguyễn Như Phương

( Theo topsante 2016 )

Trẻ sơ sinh ngủ bao lâu là đủ?

Không biết bé ngủ nhiều như vậy có thông thường không và trẻ sơ sinh thường ngủ bao lâu thưa thầy thuốc?

Trần Lan Anh (Thanh Hóa)

Trẻ lọt lòng cần phải được ngủ ít ra 16 giờ mỗi ngày hoặc hơn số giờ nhàng nhàng trên. Và cũng giống như giấc ngủ của toàn bộ mọi người, giấc ngủ của trẻ lọt lòng cũng có những thời đoạn như: buồn ngủ, giấc ngủ nông, giấc ngủ sâu và ngủ rất sâu. ban sơ, khi mới ra đời, trẻ sẽ luôn có những giấc ngủ ngắn khoảng 3-4 giờ và sau đó sẽ là giờ bú sữa. Trong thời gian sau sinh này, các thầy thuốc nhi khoa vẫn khuyến khích và đề nghị các bà mẹ không nên để một trẻ sơ sinh ngủ quá lâu mà không cho ăn. Nếu trẻ say sưa ngủ quá lâu thì cứ khoảng 3-4 giờ, các bà mẹ có thể đánh thức trẻ dậy và cho trẻ bú.

Và lời khuyên đưa ra của hầu hết các mẹ đã có kinh nghiệm nuôi con nhỏ đối với trường hợp bé sơ sinh ngủ quá nhiều là: Nếu bé vẫn ngoan, ăn ngủ thường nhật thì không có gì phải lo lắng. Hãy đánh thức trẻ sau những giấc ngủ từ 3-4 giờ và cho bú đầy đủ theo nhu cầu của trẻ.

BS. Anh Vũ

2 cách thông minh giúp góc lưu trữ đồ khô hoạt động hiệu quả nhất có thể

Hầu hết chúng ta cần góc lưu trữ đồ khô để đựng thực phẩm, gia vị, phụ gia… - bất cứ thứ gì bạn muốn. Nhưng không phải ai cũng biết cách xếp đặt giúp góc lưu trữ đồ khô hoạt động hiệu quả nhất có thể. 2 ý tưởng cực hay ho dưới đây có thể bổ ích với bạn:

• 6 bước đơn giản trong sắp xếp và lưu trữ đồ để nhà luôn gọn Đọc ngay

Góc lưu trữ đồ khô tích hợp trong nhà bếp

Một góc lưu trữ đồ khô tích hợp cùng khu vực thổi nấu là ý tưởng nhẵn trong nhà bếp nhỏ nếu bạn không có không gian đựng riêng. Chỉ cần đặt tủ đựng thức ăn trong nhà bếp. Tủ đựng kê nhiều kệ, có thể có cửa kính, có thể lớn hơn hay nhỏ hơn tùy thuộc vị trí đặt trong nhà bếp của bạn cho phép đến mức độ nào. Phong cách nhà bếp của bạn sẽ được giữ nguyên trong khi bạn có hẳn tủ đựng thức ăn như một phòng nhỏ riêng biệt.

Góc lưu trữ đồ khô tích hợp đầy phong cách với cửa trung tính và tích hợp kệ, ngăn kéo màu tối.

Góc lưu trữ đồ khô tích hợp trung tính không nổi bật nhiều so với trang trí nhà bếp tổng thể và mang lại nhiều không gian lưu trữ.

Tủ đựng thức ăn nhỏ tích hợp với một số kệ bên trong và trên cửa là một ý tưởng tuyệt trần cho một nhà bếp nhỏ.

Tủ đựng thức ăn tích hợp trung tính chỉ có ngăn kéo.

Tủ đựng thức ăn lớn tích hợp với kệ trung tính, ngăn kéo và giỏ.

Tủ đựng thức ăn nhỏ tích hợp với các đơn vị kệ.

Tủ đựng thức ăn tích hợp màu tối với kệ kéo, ngăn kéo và đèn bổ sung giúp bạn tìm thấy mọi thứ dễ dàng.

Góc lưu trữ đồ khô riêng có cửa khép kín

Cửa trượt là chọn lọc số một nếu bạn muốn phòng đựng thức ăn phát huy chức năng tối đa cũng như sử dụng không gian hiệu quả. Dù là bất cứ kiểu cửa nào, bạn cũng nên thiết kế dạng trượt để tận dụng được vơ không gian sàn và không gian trên sàn.

Nếu là dạng cửa kính trượt, chúng sẽ cho phép bạn nhìn thấy những gì bên trong phòng đựng thức ăn. Kính mang lại cảm giác hiện đại cho không gian, vì thế nếu nó hợp thì hãy cứ giữ nguyên ý tưởng này cũng rất hay ho.

Phòng đựng thức ăn tích hợp với cửa trượt truyền thống hiệp với tất thảy thiết kế nhà bếp là một ý tưởng nhẵn.

Tủ đựng thức ăn nhỏ gọn nhưng đầy đủ chức năng với cửa trượt cho phép mở dễ dàng và mau chóng.

Phòng đựng thức ăn đầy phong cách với kệ, kéo ra các ngăn kéo và cửa kính đóng khung cho phép nhìn thấy những gì bên trong mọi lúc.

Phòng đựng thức ăn tích hợp với cửa kính đóng khung giữ trật tự nhưng cho phép bạn nhìn thấy những gì bên trong.

Phòng đựng thức ăn lớn với kệ và hộp và cửa trượt bằng kính mưa nhẹ nhõm khoe một số đồ vật.

Tủ đựng thức ăn tích hợp với một cánh cửa cực cool.

Tủ đựng thức ăn nhỏ tích hợp với cửa bảng phấn ở cả hai bên.

Phòng đựng thức ăn nhỏ tích hợp với cửa bảng đen trượt - để lại chú giải, danh sách và bức ảnh của bạn trên đó.

Cửa kiểu Pháp cổ điển sẽ cho bạn thấy những gì bên trong phòng đựng thức ăn mang đến không gian Pháp đích thực sang.

Phòng đựng thức ăn tích hợp đầy phong cách với cửa ra vào kiểu Pháp.

Phòng đựng thức ăn nhỏ tích hợp với cửa Pháp màu xám than chì và vòng hoa cây xanh cho nhà bếp trang trại.

(Nguồn: Digsdigs)

Dấu hiệu thoái hóa xương sụn tuổi thiếu niên

Thoái hóa xương sụn thiếu niên là một nhóm bệnh hay gặp ở trẻ con đang tuổi phát triển nhưng chưa rõ căn do. Người ta cho rằng có thể nguyên tố vi chấn thương lặp đi lặp lại là nguyên nhân khởi phát bệnh. Từ đó dẫn đến sự giảm hay mất máu nuôi dưỡng tới vị trí trung tâm cốt hóa ở đầu xương của một số xương, gây tổn thương trọng điểm cốt hóa, hoại tử tại chỗ, mọc xương tân tạo, hậu quả là xương phát triển không thường ngày.

tả bệnh thường khó nhận biết

Nhìn chung bệnh có tiến triển âm ỉ, đau ít tại vị trí xương bị thương tổn. Một số bệnh như bệnh Kienbock có thể có thể hiện sưng đau ở vùng cổ tay, chỗ vị trí xương nguyệt, hoặc bệnh Legg-Perthes-Calve đau nhiều, hạn chế vận động tại vùng khớp háng, đi lại khó khăn hoặc bệnh Scheuermann có trình bày đau nhiều kèm biến dạng gù cột sống. Bệnh viêm xương sụn bóc tách là do một số mảnh xương hay sụn tự tách rời ra khỏi xương, rơi vào trong khớp gây ra các triệu chứng như “tiếng kêu chuột khớp” do chúng di chuyển ở trong khớp, dấu hiệu kẹt khớp, đau hạn chế vận động khớp.

Điều trị bao gồm thuốc điều trị triệu chứng, hồi phục chức năng, dùng nẹp nhất định, nghỉ ngơi tránh làm việc nặng và giải phẫu chỉnh sửa khi cần thiết.

Nhìn chung kết quả điều trị rất thay đổi, phụ thuộc vào vị trí tổn thương, phát hiện bệnh sớm hay muộn. Đa số các các trường hợp mắc bệnh Sever hay bệnh Freiberg tự khỏi, không đau, xương không biến dạng. trái lại bệnh Legg-Perthes-Calve hay gây đau nhiều, để lại di chứng nặng nề, thường cần phải thay chỏm xương đùi.

Một số bệnh trong nhóm thường gặp và phương pháp điều trị

Thoái hóa xương sụn cột sống

là một bệnh gây biến dạng cột sống ngực hoặc cột sống dây lưng, hay gặp ở trẻ em. Lâm sàng bao gồm triệu chứng đau âm ỉ tại khu vực thương tổn, cảm giác tức nặng, thường cách quãng không liên tiếp và liên quan đến hoạt động thể lực, giảm khi ngơi nghỉ. Khám bệnh nhân thấy gù cột sống, có thể có vẹo gây giảm, hạn chế vận động rõ. Co cơ cạnh cột sống, đặc biệt ở ngay trên và dưới vị trí gù. Các triệu chứng thần kinh do chèn lấn hiếm khi gặp.

Điều trị bao gồm bảo tàng nội khoa và chỉnh hình ngoại khoa. Điều trị nội khoa phục hồi chức năng, dùng thuốc giảm đau, nghỉ ngơi, tránh công việc mang vác nặng. Khi gù nặng hơn, cần mặc áo nẹp cột sống giữ cho lưng thẳng kèm các biện pháp hồi phục chức năng cột sống kết hợp thư giãn ngơi nghỉ, nằm trên giường cứng.

Điều trị giải phẫu ít khi chỉ định trong bệnh Scheuermann, đẵn khi đau nhiều không đáp ứng với điều trị bảo tồn nội khoa và gù gây mất thẩm mỹ. Nhìn chung, điều trị cần cứ vào tuổi tác, mức độ biến dạng cột sống, mức độ đau và đánh giá hiệu quả chức năng đạt được sau mỗi giai đoạn.

Bệnh dẹt chỏm xương đùi

Còn gọi là bệnh Legg-Perthes-Calve: do thương tổn ở đĩa sụn phát triển ở đầu xương, gần chỏm xương đùi. Bệnh hay gặp ở tuổi từ 3-12, hay gặp ở nam giới hơn (gấp 4-5 lần nữ). thương tổn thường ở một bên, có thể gặp ở hai bên (15-20% trường hợp).

Triệu chứng đau tự nhiên ở khớp háng, gối hoặc vùng đùi, đi lại cà nhắc. Khám thấy hạn chế vận động khớp háng, đặc biệt động tác xoay trong hay dạng, có thể teo cơ nếu ở thời đoạn muộn. Chân tổn thương thường ngắn hơn chân lành. Xét nghiệm máu thường không phát hiện gì đặc biệt. Chụp Xquang khớp háng, đặc biệt ở tư thế dạng chân (chân ếch) có giá trị chẩn đoán: chỏm xương đùi bên thương tổn nhỏ hơn bên lành, có thể dẹt hẳn chỏm; có xơ hóa và hình ảnh giảm thấu quang ở vùng thương tổn dưới sụn; có thể có các nang xương nhỏ ở vùng cổ xương đùi.

Thường chia 5 tuổi thương tổn trên Xquang và tiến triển bệnh: tuổi ngừng phát triển của đầu xương, mô tả bên tổn thương chỏm xương đùi nhỏ hơn, khe khớp rộng hơn; tuổi gẫy xương dưới sụn: hình vạch tăng thấu quang ở vùng cổ nối với chỏm; tiêu xương; thoái hóa thứ phát với mọc xương tân tạo; thời đoạn ổn định. Việc điều trị bao gồm ngơi nghỉ hợp lý, tránh vận động mạnh, tập phục hồi chức năng, nẹp khớp háng khi cần để tránh trật khớp khỏi ổ cối.

Thuốc điều trị triệu chứng giảm đau, giãn cơ. giải phẫu chỉnh sửa những biến dạng nhiều ở chỏm xương, khi cần có thể xét thay khớp háng (thường khi trẻ đến tuổi trưởng thành). Nhìn chung tuổi phát khởi bệnh càng nhỏ tiên lượng càng tốt, khởi phát sau tuổi lên 10 thì trẻ dễ bị thoái hóa khớp háng thứ phát.

ThS. Bùi Hải Bình