phương ngôn xưa có câu "ba má nuôi con bằng trời, bằng bể" để nói về công lao dưỡng dục của các đấng sinh thành. Vì con cái, bố mẹ có thể làm đủ mọi nghề, từ đạp xích lô đến nhặt ve chai, miễn sao con cái có thể khôn lớn, ăn học nên người.
Vẫn biết công lao đó là vô giá, không gì sánh bằng nhưng việc cha mẹ kể lể với các con thì không nên chút nào. Bởi đôi khi những câu nói vô ý của cha mẹ lại có thể gây cho con những áp lực nặng nề cùng thương tổn sâu sắc về mặt ý thức.
Mới đây, một cư dân mạng ở Trung Quốc đã san sẻ câu chuyện mình ngẫu nhiên bắt gặp được ở quán gà rán. Câu chuyện của anh đã khiến nhiều bậc bố mẹ phải giật mình, suy ngẫm lại bản thân:
"bữa nay, ở quán gà rán, tôi bắt gặp một câu chuyện như thế này: Một người bố dẫn con mình vào quán và gọi cho con một suất ăn của trẻ mỏ. Khi đứa bé đang ăn, người bố nói với bé rằng: "Con ăn bữa này tốn nửa ngày công của bố rồi đấy”.
“Con ăn bữa này tốn nửa ngày công của bố rồi đấy”.
Đứa bé phỏng chừng tầm 7, 8 tuổi. Sau khi nghe xong câu nói của bố, cậu bé im lặng không nói gì nhưng tôi có cảm giác, bé hiểu tất cả những gì bố vừa nói.
Tôi sống ở một thành phố hạng ba. Ở những nơi như thế này quả tình thu nhập của người dân không được cao cho lắm. Lúc nhỏ, tôi cũng đã từng nghe người lớn trong nhà nói với lũ trẻ những câu đại loại như: “Nhà không có tiền nhưng cũng cố mua cho con rồi đấy” hay “cha mẹ thắt lưng buộc bụng cũng là để dành hết cho con đấy”.
Thật ra, thâm tâm tôi hết sức mâu thuẫn. Tôi hiểu rất rõ rằng đối với những gia đình thường nhật ở tỉnh thành hạng ba này, kinh tế quả tình là một vấn đề khó nói. Thế nhưng tôi cũng không khỏi xót xa cho những đứa trẻ đáng thương từ khi sinh ra đã phải chịu áp lực cơm áo gạo tiền (dù chúng chẳng làm gì sai cả).
Thế nên, tôi rất muốn bàn thảo với mọi người về vấn đề này. Trong câu chuyện tôi vừa kể trên, nếu người bố đợi con mình ăn xong rồi mới hỏi đứa bé là: “Con biết bữa ăn này của con đáng giá bao lăm không?”. Đứa bé có thể tự biết và giải đáp, hoặc nếu không, người bố sẽ trả lời như thế này: “Nửa ngày công của bố đó con. Con xem, bố thương con biết nhường nào”.
Nếu câu chuyện diễn ra theo hướng như vậy thì sẽ không bị coi là tả sự nghèo khó trước mặt trẻ em".
Bố mẹ có nên kể công, kể nghèo kể khổ với con?
Trong giáo dục ở gia đình, có 2 thứ đáng sợ nhất là “Sự bỏ ra” và “Sự hy sinh”. Nếu cha mẹ có tư tưởng mình là người “bỏ ra”, mình là người “hy sinh” thì sẽ cảm thấy việc nuôi dạy con hết sức vất vả.
ba má cũng tự cho bản thân là vĩ đại và trong tâm thức luôn có tư tưởng con cái đang nợ mình công ơn dưỡng dục. Điều này vô tình khiến con chịu phải áp lực nặng nề. Con không cảm thấy ái tình thương của bố mẹ mà ngược lại luôn có cảm giác mang nợ, không được an toàn.
Thậm chí, con còn nghĩ rằng, mình chính là gánh nặng của ba má, vì mình mà những người nhà xung quanh phải khổ sở, chắt bóp. Điều này có thể gây những ảnh hưởng xấu đến ngày mai của con. Con dần sống thu mình lại và không dám có ước mong của riêng mình.
Bên cạnh đó, bố mẹ thông minh thì đừng bao giờ than nghèo kể khổ . Thay vào đó, hãy dạy con rứa để thoát nghèo. Hãy cho con bạn động lực để vươn lên trong cuộc sống, chứ đừng khiến đứa trẻ co mình trong tự ti nghèo túng và gánh nặng tài chính.
Nguồn: Zhihu Việt Nam