Đây là lý do vì sao phụ nữ mang thai có thể sang trọng những thăng trầm về cảm xúc. Bài viết dưới đây sẽ chỉ dẫn cách đối phó hợp lý với tình trạng này.
tại sao thay đổi tâm trạng khi mang thai?
Lý do chính cho việc thay đổi tâm trạng khi mang thai là do những thay đổi nhanh chóng nồng độ hormon trong cơ thể, cụ thể là thay đổi 2 nội tiết tố estrogen và progesterone. Nồng độ estrogen tăng cao trong 12 tuần đầu của thai kỳ và tăng cao hơn 100 lần so với lúc chưa mang thai. Estrogen có hệ trọng đến chất hóa học serotonin ở não. Serotonin là một hormon tạo ra “cảm giác hạnh phúc” - một loại thuốc chống trầm cảm nội sinh tồn tại trong thân thể. cho nên, mất thăng bằng và biến động của chất dẫn truyền thần kinh serotonin này có thể gây rối loạn cảm xúc. Ngoài ra, hormon progesterone cũng tăng mau chóng trong khi mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu thai kỳ. Trong khi estrogen thường liên hệ đến tăng năng lượng thì progesterone có can hệ đến thư giãn và một phần để ngăn ngừa các cơn co thắt sớm của tử cung. Progesterone không chỉ tác động lên các cơ tử cung mà còn làm nhu động ruột chậm lại và dễ sinh ra táo bón. Tuy nhiên, đối với một số đàn bà, progesterone làm cho họ “quá thư giãn” và dễ nảy tình trạng mệt mỏi, thậm chí buồn bã. Kết quả của sự phối hợp giữa lo âu và khó chịu do tăng estrogen với sự mỏi mệt và tâm cảnh xuống dốc do progesterone có thể gây ra sự đổi thay tâm cảnh không ổn định khi mang thai.
tham dự các lớp học tiền sản có thể giúp đàn bà mang thai tránh tâm trạng lo lắng, sợ hãi.
Trong 3 tháng đầu thai kỳ
Nội tiết tố kích thích thay đổi tâm cảnh trong 3 tháng đầu thai kỳ và hình thành các rối loạn đặc trưng như chứng ốm nghén - ảnh hưởng đến 70% đàn bà mang thai. Cảm giác buồn nôn và đôi khi ói mửa có thể được kích hoạt bởi mùi của món ăn hàng ngày.Đối với những người bị chứng ốm nghén nặng, triệu chứng lo lắng và bít tất tay thường đi kèm. mệt mỏi là một triệu chứng thường gặp khác và có thể gây ra sự tuột dốc của tinh thần. Những phụ nữ đã từng bị sẩy thai hoặc vô cơ còn có thể lo âu về việc mất thai hay xảy ra trong 3 tháng đầu thai kỳ.
3 tháng giữa của thai kỳ
3 tháng giữa của thai kỳ thường được gọi là giai đoạn “tuần trăng mật”. Hormon vẫn đang đổi thay nhưng ít biến động hơn so với 3 tháng trước tiên. Trong 3 tháng giữa thai kỳ, hầu hết nữ giới mang thai cảm thấy có nhiều năng lượng hơn và ít hoặc không bị ốm nghén nữa. Tuy nhiên, vẫn có những nhân tố gây đổi thay cảm xúc tiềm tàng như băn khoăn về những đổi thay hình dáng thân, nhất là đối với những phụ nữ cố giữ hình ảnh cơ thể cân đối. Một số yếu tố khác có thể làm đổi thay tâm trạng trong 3 tháng giữa thai kỳ do phải thực hành các xét nghiệm trước khi sinh. Có thể gây ra tình trạng lo âu và găng về xúc cảm như chọc nước ối, quyết định có hay không xét nghiệm trước khi sinh và lo âu về kết quả có thể gây ra hoang mang. Kết quả xét nghiệm không như mong muốn có thể dẫn đến sa sút tinh thần trong khi mang thai và chuẩn bị sinh con. Tuy nhiên, không phải vớ “thay đổi tâm cảnh” khi mang thai đều là thụ động. Một số phụ nữ trải qua thời kỳ hạnh phúc chăn gối viên mãn với sự gia tăng thèm muốn dục tình trong 3 tháng giữa thai kỳ, do cảm thấy thể chất tốt hơn và do sự gia tăng lưu lượng máu đến vùng xương chậu.
3 tháng cuối thai kỳ
Trong 3 tháng cuối thai kỳ, đàn bà mang thai thường không cảm thấy thoải mái vào ban đêm, họ dễ mỏi mệt và khó ngủ. Nỗi sợ hãi và lo lắng về việc sắp sinh tới nơi có thể làm họ trở thành găng cùng với những lo âu khác về những điều sẽ đến sau khi sinh. Trong 3 tháng cuối cũng là lúc các bà mẹ bắt đầu chuẩn bị mọi điều kiện cho em bé chào đời. Không phải ai cũng kinh nghiệm về việc này, một số người có thể mang tâm trạng hăng hái nhưng một số khác lại lo lắng quá mức.
Cách đối phó với tâm trạng xuống dốc
thay đổi tâm trạng là một phần không thể tránh khỏi của thai kỳ. Để mọi điều có thể dễ dàng, thoải mái hơn, có thể ứng dụng những cách sau:
Nhờ tham mưu chỉ dẫn coi sóc thai nghén: Các chuyên gia phụ sản có thể đưa ra các kế hoạch khám định kỳ, các lựa chọn giáo dục về coi sóc tiền sản, chế độ ăn uống và chuẩn bị kỳ sinh đẻ sắp tới cho bạn. Hãy nhớ rằng bạn không trơ khấc trong khi mang thai, hãy tìm tới người có kinh nghiệm và các tài liệu hướng dẫn giúp bạn vượt qua những lo âu.
đối phó với ốm nghén: Để giảm bớt ảnh hưởng của ốm nghén, hãy chuẩn bị sẵn trong túi: đồ ăn nhẹ, những thứ có thể giảm bớt sự nôn nao như thanh quế, túi thảo dược thơm, kể cả túi nôn.
Ưu tiên giấc ngủ: Thiếu ngủ là con đường ngắn nhất làm tâm trạng sút giảm. Vì vậy, hãy ngủ bất cứ khi nào thấy buồn ngủ.
Nên có người tương trợ thai phụ đi khám thai định kỳ: Có thể là chồng, bạn bè hoặc người nhà giúp thai phụ đi khám thai định kỳ giúp bà mẹ tương lai đỡ lo lắng.
Kết nối với các thai phụ khác: nói chuyện với các nữ giới mang thai khác, dự các diễn đàn, nhóm dành cho các bà mẹ sắp sinh, các thành viên trong lớp học tiền sản... sẽ dễ dàng khiến thai phụ bình ổn tâm trạng, bớt đi chứng lo lắng.
Tóm lại, thay đổi tâm cảnh là một trải nghiệm thường ngày trong khi mang thai. Nghiên cứu cho thấy sa sút ý thức, trầm cảm hoặc lo âu trong khi mang thai có thể làm tăng nguy cơ bị trầm cảm hoặc lo lắng sau sinh. Cả trầm cảm lẫn lo âu đều có thể có những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của em bé sơ sinh và chính bản thân bà mẹ. bởi vậy, đàn bà mang thai nên tự học cách tự kiểm soát tốt tâm trạng trong thai kỳ. Trong những trường hợp khó tự kiểm soát, cần tham mưu các chuyên gia phụ sản có kinh nghiệm để vượt qua những phát sinh gặp phải trong suốt khi mang thai và cả sau khi sinh em bé.
BS. Thanh Hoài
