Apple 'giết chết' BlackBerry thế nào

Sự xuất hiện của một đối thủ khó lường

iPod là thiết bị di động mang tính cách mệnh đầu tiên của Apple, với thiết kế nhỏ gọn và có thể lưu trữ 1.000 bản nhạc kỹ thuật số. Nhưng Steve Jobs, nhà đồng sáng lập Apple, là người hiểu về sản phẩm, ông đã sớm nhận ra sẽ đến ngày iPod phải chết. Dù đem về nguồn thu lớn trong những đầu của thập niên 2000, iPod khó có thể giúp Apple duy trì vị trí dẫn đầu theo thời kì.

Sự ra đời của iPhone là điều thế tất. Ngày 1/1/2007, Jobs đã tiết lộ một thiết bị đột phá mới, giao hội giữa "điện thoại, máy nghe nhạc MP3 và thiết bị truy cập Internet di động". Chính ở thời khắc này, Apple đã đặt dấu chấm hết cho BlackBerry.

Steve Jobs giới thiệu iPhone trước hết là thiết bị tập kết giữa điện thoại, máy nghe nhạc MP3 và thiết bị truy cập Internet di động. Ảnh: Forbes .

Vào sáng ngày 1/1/2007, Mike Lazaridis, nhà đồng sáng lập BlackBerry đang tập chạy ở nhà, vô tình ông bắt gặp chương trình thuật sự kiện ra mắt đời iPhone trước tiên. Buổi tập mau chóng chấm dứt trong sự ngạc nhiên của cựu CEO BlackBerry (hay RIM ở thời điểm đó).

iPhone không hình thành dựa trên hình mẫu của iPod, dù thừa hưởng tính năng kết nối với iTunes. thực tiễn, Apple từng cân nhắc ý tưởng này khi hợp tác cùng Motorola trên mẫu "điện thoại lai iPod" vào năm 2004. Thay vào đó, iPhone được phát triển từ OS X và một dự án máy tính bảng đa điểm với tên mã Purple.

Trong khi đó, BlackBerry phát triển từ máy nhắn với đích là giúp mọi người gửi và nhận e-mail ở bất cứ đâu. Công ty có trụ sở ở Waterloo đã bổ sung thêm bàn phím vật lý, mã PIN, BlackBerry Messenger (BBM), khả năng duyệt web giới hạn và chạy vận dụng J2ME. Hơn nữa, điện thoại BlackBerry luôn được coi là biểu trưng gắn liền với những doanh gia thành đạt.

Do đó, iPhone không bàn phím vật lý, trang bị màn hình tiêu tốn quá nhiều pin, trình duyệt web đầy đủ gây sức ép lớn cho mạng di động và thiếu vận dụng tin nhắn như BBM không được các nhà lãnh đạo BlackBerry để ý trong nhiều tháng. "iPhone không phải mối đe dọa đối với hoạt động kinh doanh mấu chốt của công ty", Larry Conlle, cựu COO BlackBerry nói.

Tuy nhiên, khi bán ra vào hè năm 2007, chiếc iPhone với bàn phím ảo "tệ hại" đạt doanh thu 1 triệu máy chỉ trong ba tháng. ngày một nhiều người dùng bắt đầu mang iPhone kèm theo điện thoại BlackBerry khi đi làm. Còn nếu không vướng bận công việc, họ chỉ đem theo iPhone.

mạng của BlackBerry Storm

Trong số các nhà mạng hàng đầu tại Mỹ vào năm 2007, chỉ có Cingular, sắp đổi tên thành AT&T, đang đối mặt với tình trang tài chính bấp bênh mới đủ tuyệt vọng để làm nhà phân phối iPhone chính thức. Còn Verizon đã thẳng tay từ chối lời lời đề nghị của Steve Jobs.

iPhone được dự đoán là vượt xa khả năng đáp ứng của hạ tầng mạng lúc đó. Thậm chí, quyết định của AT&T khiến Lazaridis phải sửng sốt. "Họ làm thế nào vậy? Thứ đó sẽ làm sập mạng di động mất", ông nói.

Lo ngại về việc mất người dùng iPhone cho AT&T, những khách hàng tiềm năng sẵn sằng chi tiền cho điện thoại và gói dịch vụ đắt nhất, Verizon đã tìm đến BlackBerry để đề nghị một vũ khí chống lại iPhone.

Ở thế thụ động, các kỹ sư của BlackBerry gấp rút tạo ra một nguyên mẫu điện thoại với màn hình cảm ứng có thể mô phỏng phản hồi lực như khi gõ trên phím vật lý thường ngày, tên mã là Storm AK (Apple Killer).

Trong buổi biểu diễn trước các đối tác, sức hút từ thiết bị kết hợp giữa cảm giác gõ phím tuyệt vời của BlackBerry và màn hình cảm ứng khiến Verizon tin rằng mẫu điện thoại này sẽ tạo ra cuộc cách mạng mới. Nhà mạng này cam kết sẽ chi 100 triệu USD để phân phối và quảng bá cho Storm.

BlackBerry đã chạy đua để hoàn tất công nghệ màn hình cảm ứng đặc biệt trong vỏn vẹn chín tháng nên Storm khó tránh khỏi tội lỗi. Bên cạnh đó, khi Google bắt đầu điều chỉnh để Android trở nên trực giác hơn, Palm và Microsoft trường đoản cú nền móng cũ để xây dựng hệ thống đương đại hơn, BlackBerry vẫn mắc kẹt với hệ điều hành lỗi thời.

Hàng dài người xếp hàng chờ mua BlackBerry Storm trước cửa hàng của Verizon vào năm 2008. Ảnh: Mobile & Wireless News .

Vào năm 2008, nhiều người không muốn chuyển sang AT&T để lấy iPhone. Verizon hứa hẹn cung cấp những sự tuyển lựa đủ sức thay thế thiết bị của Apple. Trong đó, BlackBerry Storm, giá 200 USD kèm giao kèo hai năm, đã bán rất chạy. Storm đạt doanh số 1 triệu máy trong hơn một tháng cuối năm 2008. Tuy nhiên, việc thiếu kết nối Wi-Fi và màn hình cảm ứng phản hồi quá chậm khiến gần như quơ mẫu Storm bán ra đều bị khách hàng trả lại. Verizon ước lượng thiệt hại khoảng 500 triệu USD.

Tuy nhiên, tổn thất lớn nhất của BlackBerry là sự khủng hoảng niềm tin từ người dùng. Nhiều của công ty đã đổi sang điện thoại Android của Verizon hoặc đến iPhone của AT&T.

Những chiến lược sai lầm

Doanh thu của Apple không chỉ đến từ iPhone, mà còn nhờ Mac và iPod. na ná, Microsoft có Windows và Office, Google được hỗ trợ bởi AdSense. Các công ty này có thể bù đắp cho một sản phẩm thua lỗ bằng hoạt động kinh doanh khác. Không giống BlackBerry hay Palm, nguồn thu phụ thuộc phần lớn vào điện thoại.

Ngoài ra, Apple đã bí mật nghiên cứu iPhone trong nhiều năm. Thậm chí, iPhone khi ra mắt còn chưa hoàn thiện, thiếu kho ứng dụng App Store, tính năng nhắn nhe MMS và cắt dán văn bản. Tuy nhiên, giao diện và trải nghiệm giúp iPhone trở nên thực sự cuốn.

Tuy nhiên, chỉ Steve Jobs và một số nhân viên của Apple được biết về những thách thức, hàng nghin lần thí nghiệm thất bại trên chặng đường phát triển iPhone. thời điểm Steve Jobs giơ cao iPhone đã tạo nên cơn sốt, khiến mọi nhà sản xuất điện thoại đều công khai muốn cạnh tranh và vô tình bộc tự trình diễn.# sai sót trước thế giới.

Palm tức khắc tuyển mộ một loạt cựu viên chức của Apple, những người tin vào bàn phím vật lý và khai sinh webOS. Microsoft đã tối giản giao diện hệ điều hành để tạo ra Windows Phone. BlackBerry chung cục nhận ra J2ME chẳng thể đưa công ty tiến xa hơn nên đã mua lại hệ điều hành QNX, tiền thân của BlackBerry 10 (BB 10).

chẳng thể ngồi yên, Apple đã thuyết phục Microsoft cấp phép dùng Exchange và ActiveSync, hai tính năng độc quyền của Windows Mobile. Công ty hài lòng hy sinh mối quan hệ đối tác khi công bố iMessage, khiến doanh thu từ tin nhắn SMS và MMS của các nhà mạng này giảm sâu. Một năm sau khi iPad trước nhất lên kệ, công ty tiếp tung dịch vụ iCloud cho phép đồng bộ tất cả dữ liệu lên đám mây.

Máy tính bảng BlackBerry PlayBook chạy trên hệ điều hành QNX, tiền thân của BB 10. Ảnh: TheUnlkr .

Trước đó, BlackBerry từng nảy ra ý tưởng về thiết bị di động màn hình lớn. Khi thấy iPad, công ty tin hệ điều hành mới nên ra mắt trên thiết bị ấn tượng như vậy. Vào năm 2011, BlackBerry đã thâu tóm The Astonishing Tribe (TAT) nhằm thiết kế giao diện đủ sức cạnh tranh với hệ điều hành của Apple.

nền tảng của Apple được coi là độc nhất vô nhị nên BlackBerry cần cung cấp nhiều tính năng hơn, như hỗ trợ định dạng Flash. Thiết bị Apple có giao diện toàn màn hình đơn giản nên công ty đã yêu cầu TAT tạo ra giao diện dạng thẻ bắt mắt giống webOS.

Nhìn chung, thảy những gì 20% người dùng trên Internet cho rằng iPad còn thiếu, BlackBerry sẽ cố nhồi nhét vào sản phẩm, bất chấp iPad vẫn hấp dẫn với 80% còn lại. Công ty đã bỏ bễ sản phẩm chủ lực là điện thoại và tụ hội cho mẫu máy tính bảng PlayBook, xuất xưởng vào năm 2011. Dù Lazaridis cam liên kết tục nâng cấp dòng máy tính bảng này, PlayBook 2 không bao giờ xuất hiện.

Hệ điều hành BlackBerry 10 chẳng thể thành công như kỳ vọng vì ra mắt muộn. Ảnh. ABC .

Năm 2013, BB 10 đã có mặt trên điện thoại, nhưng mọi nuốm tuồng như quá muộn. PlayBook không chỉ thất bại, mà còn khiến mảng kinh doanh điện thoại BlackBerry sa sút.

Thay vì chú trọng thế mạnh tạo nên sự dị biệt với phần còn lại của thị trường, BlackBerry quyết định ra Z10, mẫu điện thoại BB 10 trước nhất không trang bị bàn phím vật lý. Công ty cũng đổi thay chiến lược, trường đoản cú điện thoại BlackBerry truyền thống và quay sang sinh sản dòng Passport với thiết kế hình vuông, thay vì hình chữ nhật phổ thông.

Một số chuyên gia công nghệ, những người cảm thấy nhàm bởi thiết kế lặp đi lặp lại của iPhone, đã khuyến khích BlackBerry theo đuổi thiết kế mới, nhưng rất ít người thực sự mua Passport.

BlackBerry cũng phản bác việc phát hành BBM trên các nền tảng khác. Công ty cương quyết giữ BBM độc quyền cho đến khi WhatsApp sao chép mọi tính năng của nó để tạo ra vận dụng tin nhắn đa nền móng, rồi bán cho Facebook với giá 19 tỷ USD. Còn Jobs đã ưng đưa iTunes lên Windows dù bản thân ông không mong muốn điều đó.

Sự ra đi của một tăm tiếng lớn

Trên thế giới, có rất ít quốc gia có công ty tự phát triển điện thoại và hệ điều hành riêng. Với BlackBerry, Canada từng là một sơn hà như vậy. Nhưng mọi thứ đã thay đổi bởi CEO mới của BlackBerry không phải người thông thuộc sản phẩm mà thuộc về thế giới dịch vụ doanh nghiệp.

BlackBerry giờ đã chuyển dùng Android. Công ty cũng chũm gắn kết dịch vụ và khả năng bảo mật vượt trội với hệ điều hành của Google, song song cấp phép thương hiệu cho TCL.

Các mẫu điện thoại do công ty Trung Quốc sản xuất có bàn phím vật lý và logo "chùm nho" quen thuộc, nhưng hồn bên trong không còn mang bản sắc riêng của BlackBerry.

Tuyên bố của TCL tuần qua chính là cái kết đáng buồn dành cho thương hiệu này.

Việt Anh (theo iMore )