"Chuyến thăm Việt Nam của thứ hai của Mỹ cho thấy sự phát triển tích cực trong quan hệ hai nước", Tiến sĩ Olli Pekka Suorsa, Trường nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam, Singapore (RSIS), nói với VnExpress .
hàng không mẫu hạm USS Theodore Roosevelt thăm Việt Nam từ ngày 5/3 đến 9/3. Đây là lần thứ hai hàng không mẫu hạm Mỹ thăm Việt Nam, hai năm sau chuyến thăm của tàu USS Carl Vinson. Đến cảng Tiên Sa ở Đà Nẵng vào ngày 5/3, 5.000 thủy thủ dự các hoạt động thảo luận chuyên môn kỹ thuật, giao lưu thể thao, cộng đồng tại Đà Nẵng.
Theo Suorsa, Mỹ điều tàu USS Theodore Roosevelt đến Việt Nam cho thấy Washington quan tâm tăng cường hơn nữa quan hệ chiến lược với Hà Nội. Kể từ khi Tổng thống Mỹ Trump đến Việt Nam năm 2017, hai bên liên tục thực hiện các hoạt động hiệp tác như tổ chức các chuyến thăm cấp cao, các cuộc đối thoại chiến lược, các chuyến thăm của tàu, tương trợ xây dựng năng lực.
"Đà cộng tác tích cực trong quan hệ Việt - Mỹ là rõ ràng", Suorsa nói.
|
|
hàng không mẫu hạm USS Theodore Roosevelt tại khu vực vịnh Đà Nẵng, trưa 5/3. Ảnh: Nguyễn Đông. |
Đô đốc John Aquilino, tư lệnh Hạm đội thái hoà Dương của hải quân Mỹ, ngày 6/3 nói với phóng viên các nước rằng chuyến thăm Việt Nam của tàu USS Theodore Roosevelt là một dấu mốc lớn nữa trong quan hệ song phương, diễn tả sự hiệp tác và ủng hộ mạnh mẽ, liên tục của Mỹ với Việt Nam. Mỹ ủng hộ Việt Nam trong cố gắng bảo vệ độc lập, chủ quyền, thực thi các tuyên bố chủ quyền hợp pháp, tuân thủ pháp luật quốc tế. Các cam kết của hai bên, trong đó có chuyến cập cảng lần này, giúp duy trì quan hệ vững bền, ổn định, có thể dự đoán và dựa trên ích lợi, giá trị cùng sự tin lẫn nhau.
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink cho biết Mỹ cộng tác chém đẹp với Việt Nam và các nước trong ASEAN để cùng xúc tiến ích lợi chung trong khu vực. Các nước cùng muốn thấy một khu vực dựa trên quy tắc, nơi tự do hàng hải, tự do hàng không được trọng, thương mại không bị ngăn cản và tranh chấp được giải quyết hoà bình.
Theo Lục Anh Tuấn, chuyên gia nghiên cứu chiến lược và an ninh khu vực tại Đại học New South Wales Canberra, Australia, việc tàu sân bay thứ hai của Mỹ thăm Việt Nam giúp hợp tác hai bên phong phú hơn. Quan hệ hai nước đang phát triển càng ngày càng tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là về an ninh, quốc phòng.
Là người theo dõi sát tình hình an ninh khu vực, Derek Grossman, nhà phân tích quốc phòng cao cấp, Tổ chức Rand, Mỹ, cho biết Mỹ từng có đưa hàng không mẫu hạm thứ hai thăm Việt Nam từ cuối 2019.
"Mỹ muốn duy trì đà cộng tác với Việt Nam. Do đó chuyến đi của USS Theodore Roosevelt lúc này là tuyển lựa tốt nhất, sau khi kế hoạch năm 2019 không được thực hiện", Grossman nói.
Theo Grossman, chuyến thăm không chỉ "hoàn hảo" cho dịp Việt - Mỹ kỷ niệm 25 năm thường nhật hóa quan hệ ngoại giao, mà còn miêu tả quan hệ an ninh hai bên ngày một chặt hơn.
Việt - Mỹ gần đây có nhiều hoạt động tăng cường hiệp tác an ninh - quốc phòng. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper tháng 11/2019 đến thăm Việt Nam, khẳng định cam kết của Washington là duy trì trật tự dựa trên luật lệ, thúc đẩy hòa bình, ổn định, hiệp tác và phát triển tại Ấn Độ Dương - thanh bình Dương, trong đó ủng hộ quyền vỡ hoang tài nguyên của các nhà nước trong Vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) của mình.
Mỹ cũng cam kết trang bị cho Việt Nam năng lực cấp thiết để bảo vệ chủ quyền và tài nguyên thiên nhiên. Đô đốc Aquilino cho hay Mỹ sẽ chuyển giao tàu tuần duyên lớp Hamilton thứ hai cho Việt Nam trong năm nay, nhằm giúp Việt Nam xây dựng năng lực về an ninh biển. Năm 2017, Tuần duyên Mỹ (USCG) đã bàn giao trọng tải cao USCGC Morgenthau thuộc lớp Hamilton cho Cảnh sát biển Việt Nam. Trong hai năm 2018-2019, Mỹ đã bàn giao 12 xuồng lạ Metal Shark và các cơ sở vật chất cho cảnh sát biển Việt Nam. Các xuồng này có tổng trị giá 32 triệu USD.
Chương trình Lãnh đạo Hàng không (ALP) của không quân Mỹ (USAF) hàng năm cấp suất học bổng cho phi công Việt Nam. Tháng 6/2019, Thượng uý Đặng Đức Toại trở thành phi công quân sự Việt Nam trước hết tốt nghiệp khóa đào tạo trong ALP. Trung tướng Steve Kwast, chỉ huy Bộ tư lệnh huấn luyện đào tạo của không quân Mỹ cho rằng sự hiệp tác giữa hai nước giúp bảo đảm hòa bình và ổn định trong khu vực và trên thế giới.
Suorsa dự đoán có thể Mỹ sẽ tăng số lượng các chuyến tàu thăm cảng Việt Nam thời kì tới. thiên hướng này hạp với chính sách đa dạng hóa quan hệ quân sự của Hà Nội với đối tác trong và ngoài khu vực. Nếu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thực hành (VFA) với Mỹ, Washington có thể coi Hà Nội là một chọn lựa thay thế Manila để duy trì sự hiện diện ở khu vực.
Suorsa cho rằng Mỹ sẽ đấu hợp tác với Việt Nam trong diễn tập, chuyển giao tàu, giúp Việt Nam xây dựng năng lực và đào tạo. Khi Việt Nam là chủ toạ ASEAN 2020, Mỹ có thể thúc đẩy diễn tập an ninh chung ASEAN + Mỹ lần hai, sau vào tháng 8/2019.
Chuyên gia Lục Anh Tuấn cũng cho rằng Mỹ chờ mong có thêm nhiều chuyến tàu thăm Việt Nam rưa rứa trong mai sau, trong khi muốn duy trì hiện diện quân sự tại khu vực. Việc Philippines hủy VFA đang gây bất lợi lớn cho chính sách hiện diện quân sự và Chiến lược Ấn Độ Dương-thăng bình Dương của Mỹ ở khu vực.
Theo Chiến lược Ấn Độ Dương - thái hoà Dương mở và tự do của chính quyền Tổng thống Mỹ Trump, Washington tăng cường các hoạt động gồm tàu thăm cảng, phẳng phiu diễn tập nhằm đảm bảo tự do hàng hải, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Mỹ hiệp tác với các nước trên cả mặt song phương và đa phương. Washington cũng xác định có chung ích với các nước ASEAN về các góc cạnh này.
Với đà này, Grossman thậm chí còn nêu khả năng hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược.
"Nếu Việt - Mỹ nâng cấp quan hệ, phạm vi mới sẽ cho thấy ích chiến lược chung dài hạn giữa hai bên", Grossman nói.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét